12 juin 2017

Een stap dichter bij een VN verklaring voor de rechten van boeren en boerinnen

Intensieve onderhandelingen in de VN Mensenrechtenraad, eindigen met een diepgaander begrip van de rechten van mensen in landelijke gebieden en met de VN intergouvernementele werkgroep die zich voorbereidt voor een 5e onderhandelingssessie.

Van 14 tot 19 mei vond in Genève, de 4e onderhandelingssessie plaats van de open intergouvernementele werkgroep voor de VN verklaring inzake de rechten van boeren, boerinnen en andere op het platteland werkzame personen. De vijf dagen durende discussie, waaraan sociale bewegingen en betrokken gemeenschappen van over de hele wereld deelnamen, behandelde onderwerpen van vitaal belang voor de verklaring. De aanbevelingen en conclusies van de Boliviaanse voorzitter-rapporteur mevrouw Nardi Suxo illustreerden de vooruitgang die gemaakt werd tijdens de onderhandelingen en wees op de nood voor een vijfde onderhandelingssessie om de verschillende artikels te finetunen.

Onderling begrip bevorderen

De discussies droegen bij aan een beter inzicht van de staten in essentiële mensenrechten van boeren, boerinnen en andere op het platteland werkzame personen. De civiele maatschappij en sociale bewegingen benadrukten tijdens hun verklaring op vrijdag, dat wat ooit met terughoudendheid werd benaderd door sommige landen, vandaag positief heroverwogen wordt. Cruciale rechten, winnen aan ontegensprekelijke legitimiteit in de verklaring, omwille van hun erkenning in internationale instrumenten en nationale wetgeving. Onze getuigenissen versterkten de dringende noodzaak om deze rechten snel te erkennen, zo luidde de verklaring.

De onderhandelingen, onder leiding van de voorzitter-rapporteur, gingen dieper in op essentiële juridische kwesties en stimuleerden de reflecties van de deelnemers over de inhoud van de verklaring. Terwijl sommige onderwerpen zorgden voor controverse, toonden de staten over het algemeen een wil om het onderling samenhangende geheel aan rechten voor boeren, boerinnen en andere op het land werkzame mensen te bespreken en te erkennen.

Weerstand tegen cruciale rechten

Ondanks positieve ontwikkelingen, bleven sommige staten zich verzetten tegen de erkenning van cruciale rechten voor boeren en boerinnen, zoals het recht op land en collectieve rechten. Deze rechten zijn echter essentieel om aan het voorwerp en de doelstelling van de verklaring te voldoen.

Sommige staten leken terughoudend om het recht op land op holistische wijze te benaderen. Deze benadering omvat echter vrijheden en aanspraken die cruciaal zijn voor de rechten van mensen op het platteland. Het recht op land gaat over toegang tot land, en het gebruik en beheer van het land. Dit is noodzakelijk om het recht op een waardige levensstandaard en gezondheid te realiseren, om deel te nemen aan het culturele leven en om vrij te zijn van landroof of vervuiling en vernietiging van watermassa’s en visserijen.

Tegelijkertijd beperkten andere staten, collectieve rechten voor inheemse bevolkingen. De erkenning van collectieve rechten stemt echter overeen met de manier waarop plattelandsgemeenschappen functioneren. Voornamelijk met betrekking tot het gebruik, de toegang en het beheer van hun hulpbronnen, omdat dit veelal sociaal bepaald is en collectief georganiseerd wordt. Zoals ook herhaald werd tijdens de sessie, kan een aanpak die uitsluitend gericht is op individuele rechten schadelijk zijn voor gemeenschappen en bijdragen aan antidemocratische praktijken binnen de gemeenschap. Dit zou recht tegen het voorwerp en de doelstelling van de verklaring ingaan.
Er wordt verwacht dat de volgende sessie meer begrip zal creëren voor deze cruciale rechten, zodat de verklaring eindelijk wordt aangenomen met een sterk engagement van de staten.

***
Voor meer informatie, contacteer : astrid@fian.be

Bekijk de bijdragen van FIAN Belgium en de Belgische vertegenwoordiger van La Via Campesina (MAP-FUGEA) hier.

*Lees de finale gemeenschappelijke verklaring (Engels) van La Via Campesina, FIAN International, IUF, World Forum of Fisher Peoples (WFFP), The World Alliance of Mobile Indigenous Peoples (WAMIP), Federation of Rural Adult Catholic Movement (FIMARC), International Indian Treaty Council (IITC), Association Centre Europe-Tiers Monde (CETIM), FIAN International, International Association of Democratic Lawyers (IADL), Programme on Women’s Economic, Social and Cultural Rights (PWESCR) and Bread for All.