LANDGRIJPING UITBANNEN !

start van de actie : 23-08-2010 / ende van de actie : 16-10-2010

De nieuwe landgrijping is het laatste element in een transnationaal business strategie voor de inbezitneming van agrarische levensmiddelen en water. Landgrijping overtreedt de internationale wet voor mensenrechten – niet zo omdat de mensenrechten standaarden meestal overtreden tijdens de overplaatsing van vele mensen, maar eerder omdat de mogelijkheid voor kleine landbouwers zichzelf te voeden op het spel wordt gezet.

Op de agenda van de volgende sessie van het Comité voor Wereldvoedselveiligheid (CFS) op 11-14 oktober 2010 wordt er ook een ronde tafelbeleid over landenpachten en internationale investering in landbouw. Het zal één van de belangrijkste sessies zijn in de zin dat het zal aanwijzen of de gereformeerde CFS effectief internationale politieke antwoorden kan geven aan één van de grootste problemen van onze tijd : hoe kan men het land van agrarische gemeenschappen verdedigen tegen aantasting. Gelieve een brief te sturen aan de minister die de regering in uw land vertegenwoordigt bij de VLO (over het algemeen de minister van Landbouw) met in kopie de ambassadeur van jouw land bij de VLO om hen te vragen de landgrijping uit te bannen.

Context

Landgrijping is al begonnen zich uit te breiden in vele landen over de laatste 10-15 jaar door het invoeren van dereguleringsbeleid, commerciële en investeringsakkoorden en hervormingen van markt governance. De recente voedsel- en economische crisissen hebben bijgewerkt aan een toeneming van de landgrijping. Regeringen en investeerders hebben inderdaad geprobeerd om het agrarische productievermogen en de toekomstige voedselvoorraad te beveiligen alsook de goederen die zeker een hoog rendement zouden opleveren. Vennootschappen zijn op zoek naar economische concessies op lange termijn voor het beplanten van producten die onder meer agrobrandstoffen, rubber, olie en voedsel zullen opbrengen. Deze tendensen zijn ook zichtbaar in kustgebieden waar het land, de zeehulpmiddelen en water worden verkocht, verhuurd of uitgebouwd voor toerisme aan vennootinvesteerders en aan de lokale elite ten nadele van ambachtsvissers en kustgemeenschappen. Op één of andere manier worden akker en bossen afgehouden van landbouwers, vissers en herders voor commerciële doeleinden wat tot verplaatsing, honger en armoede drijft.

De bovengemelde CFS rondetafel zal concreet twee internationale beleidsacties bespreken gericht tot de kwestie van governance van pachtverhouding en internationale investering in landbouw op vlak van voedselzekerheid : De VLO Richtlijnen over Verantwoordelijk Governance van de Bodem en Natuurlijke Bronnen Pachtverhouding en de Principes voor Verantwoordelijk Investering in Landbouw (RAI).

FIAN, La Via Campesina, LRAN en andere hebben de RAI verworpen : Ze werden voornamelijk door de Wereldbank voorgesteld om de verspreide kritiek over landgrijping te beantwoorden en in de war te sturen door een niet bindende verklaring, terwijl ze ondertussen haar landgrijpingsbeleid blijft promoveren.

Daarentegen brengen de VLO Richtlijnen de gelegenheid teweeg om een systematische en gedetailleerde interpretatie te ontwikkelen van de bestaande internationale mensenrechten en wetbepalingen voor milieu, die het recht voor land en natuurlijke milieubronnen beschermt van alle landelijke afdelingen van de politieke partijen. Sociale bewegingen en andere CSO hebben zich actief en geheel gegeven aan het proces van de Richtlijnen. Tijdens de laatste decennia, werden de agenda en de besluitvorming over de akker en de natuurlijke bronnen fel beïnvloed door Internationale Financiële Instellingen, wat heel zware gevolgen heeft gehad. De VLO, als een multilateraal wisselingforum en gespecialiseerd VN agentschap met een mandaat om te werken over kwesties in verband met voedsel en landbouw en het tegenwoordig proces voor hervorming van het Comité voor het veilig stellen van de wereldvoedselvoorziening (CFS), biedt een democratischer arena om een beleidsverandering en een multilaterale overeenkomst over akker en governance van natuurlijke bronnen aan te gaan – inbegrepen de nood aan landgrijping uit te bannen. De Richtlijnen moeten worden opgesteld, besproken en goedgekeurd als een intergouvernementeel proces om het hoogste peil van politieke verbintenis te verzekeren. Beslissingen over voorwaarden van opstel en goedkeuring zullen worden genomen tijdens de volgende zitting van het CFS.

Het mandaat van het Spoednetwerk

Met de landgrijping heeft het globalisatieparadigma de fundamentele hulpbronnen van de primaire sector van de nationale economieën getroffen. Deze hulpbronnen zijn trouwens essentieel voor de zelfdeterminatie en de voedselsoevereiniteit van landen en hun volk. Landgrijping komt goed overeen met een strategie tegenover de verergering van de bebouwing van grondstoffen uit de natuur en de landbouw alsook tegenover de algemene regel van een kleine groep “investeerders” en hun transnationale ondernemingen. Het voedselregime van ondernemingen is de realisering van het recht tot adequaat voedsel voor landbouwers, in landen waar voedselzekerheid afwezig is (en zelfs voor ons ook), aan het ondermijnen op een systemische manier. Een rechtvaardige toegang tot akker en hulpmiddelen als een voorwaarde voor gedecentraliseerde, duurzame en autonome landbouw moet worden verdedigd als een cruciaal element van het recht tot adequaat voedsel.

Vervaldatum : 16/10/2010

Adressen :

Mevrouw Sabine Laruelle,
Minister van KMO’s, Zelfstandigen, Landbouw en Wetenschapsbeleid
Guldenvlieslaan 87
1060 Brussel
Fax : 02 219 09 14
info@laruelle.fgov.be

Kopieën naar :
Monsieur l’Ambassadeur Jan De Bock
Via dei Monti Parioli, 49 
00197 Rome 
Italie
fax : +39 06 3610197
Rome@diplobel.fed.be
RomeFAO@diplobel.fed.be

Gelieve FIAN op de hoogte te houden bij enig antwoord op uw brieven.

BRIEF :

Mevrouw Sabine Laruelle,
Minister van KMO’s, Zelfstandigen, Landbouw en Wetenschapsbeleid
Guldenvlieslaan 87
1060 Brussel
Fax : 02 219 09 14
info@laruelle.fgov.be

Geachte Mevrouw Laruelle,

De VLO schat op 20 miljoen hectaren het aantal landbouwgronden die werden aangeschaft over de laatste drie jaar door vreemde interessen alleen maar in Afrika. Een wereldproces is onderweg waardoor machtige vreemde privé en publieke investeerders akkoorden sluiten met staten om grote oppervlakten in bezit te nemen en/of te controleren (veel rekenen meer dan 10 000 hectaren en sommige meer dan 500 000 hectaren) die in aanmerking komen voor de voorlopige en toekomstige voedselzekerheid van het gastland.

Landgrijping heeft al toegenomen over de laatste 10 jaar omwille van een excessief dereguleringsbeleid. De recente voedsel-, agrobrandstof- en financiële crisissen hebben bijgewerkt aan een toeneming van de landgrijping door ondernemingen, financiële investeerders en enkele regeringen die hebben geprobeerd de hulpmiddelen als hoge rendementgoederen veilig te stellen. Vennootschappen zijn op zoek naar economische concessies op lange termijn voor het beplanten van producten die onder meer agrobrandstof, rubber, olie en voedsel zullen opbrengen. Deze tendensen zijn ook zichtbaar in kustgebieden waar het land, de zeehulpmiddelen en water worden verkocht, verhuurd of uitgebouwd voor toerisme aan vennootinvesteerders en aan de lokale elite ten nadele van ambachtsvissers en kustgemeenschappen. Op één of andere manier, worden landbouwbodems en bossen afgehouden van landbouwers, vissers en herders voor commerciële doeleinden wat tot verplaatsing, honger en armoede drijft.

Landgrijping – zelfs wanneer er geen verbonden gedwongen verdrijvingen zijn – ontneemt akker, verwoest leefmiddelen, reduceert de politieke ruimte voor landbouwbeleid op boeren georiënteerd en vervalst de markt naar interessen die meer en meer op agro-industrie gericht zijn en naar wereldhandel eerder dan naar duurzame landbouw voor lokale en nationale markten en voor toekomstige generaties. Omdat vreemde landaanschaffing op winst is georiënteerd alsook grotendeels op uitvoer, zal het de invoer/het uitdiepen van een industriële landbouwproductiemode aanmoedigen in gastlanden. Deze productiemode zal de verwoesting van het ecosysteem versnellen alsook de klimaatcrisis. Landgrijping promoveren of permitteren is daarom een schending van het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten. Het ondermijnt ook de VN Declaratie inzake de Rechten van Inheemse Volkeren.

De volgende sessie van het Comité voor Wereldvoedselveiligheid (CFS) op 11-14 oktober 2010 in Rome, bevat een rondetafelbeleid dat concreet twee internationale politieke acties zal bespreken gericht tot de kwestie van governance van pachtverhouding en internationale investering in landbouw op vlak van voedselzekerheid : De VLO Richtlijnen over Verantwoordelijk Governance van de Bodem en Natuurlijke Bronnen Pachtverhouding en de Principes voor Verantwoordelijke Investering in Landbouw (RAI). De laatste is niet bedacht als een publiek beleid over landbouwinvestering of als een staatsregulering van privé landbouwinvestering maar als een advies over zelfreguleringbeleid om de negatieve impacts van grootschalige aanschaffing te verzachten. Voor een beleid dat de menselijke rechten en de internationale wet schendt, is dit compleet ongeschikt. Daarentegen brengen de VLO Richtlijnen de gelegenheid teweeg om het recht voor land en natuurlijke bronnen van alle landelijke afdelingen van de politieke partijen te beschermen.

In het licht van uitgespreide landgrijping, moeten regeringen en de internationale gemeenschap dringend te werk gaan om de verplichtingen tegenover menselijke rechten na te leven en zo de toegang naar akker, water en andere natuurlijke bronnen van landelijke gemeenschappen respecteren en beveiligen.

Tijdens de volgende sessie van CFS, verzoek ik u om

  • maatregelen te nemen in uw vaardigheidsgebied en uw invloed uit te oefenen om landgrijping uit te bannen ;
  • een sterk mandaat te geven aan de VLO Richtlijnen over Verantwoordelijk Governance van de Bodem en Natuurlijke Bronnen Pachtverhouding alsook er de standaarden, die effectief landgrijping uitbannen, aan te voegen ;
  • de Principes voor Verantwoordelijke Investering in Landbouw niet te ondersteunen en alle verbonden geschillen over akker vast te hechten aan de VLO Richtlijnen.

Gelieve mij op de hoogte te houden van de door u genomen maatregelen op dit gebied.

Met hoogachting,

Word - 28.5 ko