26 avril 2012

Nieuwe mensenrechtenprincipes gelanceerd door de VN, Genève

Een vernieuwend instrument op het gebied van de mensenrechten, de « Principes van Maastricht in verband met de extraterritoriale verplichting van de lidstaten op het gebied van de economische, sociale en culturele rechten” is in maart 2012 gelanceerd door de Verenigde Naties in Genève.

De Extraterritoriale Verplichting (Extraterritorial Obligation - ETO) op het gebied van de mensenrechten – i.e. de verplichting tot bescherming ten opzichte van personen buiten de landsgrenzen – is cruciaal in het kader van de toenemende globalisering. Maar tot nu toe is deze verplichting gemarginaliseerd.

De ETO werd vaak ontkend in de wetgeving, in het beleid en in de dagelijkse praktijk van veel lidstaten. Deze hebben geprobeerd om hun verplichting te beperken tot hun eigen grondgebied, dit is niet in overeenstemming met de regulatiebehoeften van de internationale gemeenschap en ondersteunt het principe van algemeenheid van de mensenrechten niet.

« De lacunes in de bescherming van de mensenrechten zijn verergerd in de context van de globalisering van de laatste 20 jaar”, verklaart Rolf Künnemann, Directeur mensenrechten bij FIAN international.
« De recente voedselcrises zijn in grote mate het resultaat van het beleid dat is gevoerd door bedrijven en instanties die internationaal opereren. Onze bezorgdheid gaat ook uit naar de regulatie van transnationale bedrijven met betrekking tot de mensenrechten, de verantwoordelijkheid van intergouvernementele organisaties, de benadering van ontwikkeling gebaseerd op de mensenrechten en de toepassing van mensenrechtennormen met betrekking tot de commerciële en investeringsverdragen die de afgelopen 20 jaar zijn gesloten”.

De beperking tot het eigen grondgebied van de verplichtingen heeft geleid tot een vacuüm in de bescherming van de mensenrechten in een aantal internationale politieke processen, en een gebrek aan regulatie gebaseerd op de bescherming van de mensenrechten. De situatie is uiterst zorgwekkend op het gebied van de economische, sociale en culturele rechten [1].

« De Principes van Maastricht betreffende de ETO betekenen een belangrijke stap vooruit om deze lacunes op de vullen”, voegt Künnemann toe. “Ze bieden een essentieel instrument voor mensenrechtenorganisaties, zoals FIAN International, en voor maatschappelijke bewegingen die extraterritoriale schending van de mensenrechten bestrijden. FIAN en andere organisaties binnen de burgermaatschappij hebben deze Principes warm ontvangen, want ze bieden een fundering voor een toekomst gebaseerd op de mensenrechten.”

Ter illustratie van het nut van deze Principes kunnen we het geval van Mubende in Oeganda noemen, waar boerengemeenschappen op illegale en gewelddadige wijze zijn verplaatst om ruimte te maken voor een koffieplantage voor een transnationaal Duits koffiebedrijf. Tien jaar later hebben deze gemeenschappen nog altijd geen nieuwe grond of compensatie gekregen. Duitsland heeft wel degelijk extraterritoriale verplichtingen in Oeganda, en de Principes van Maastricht zijn hier dus van toepassing …

Contact : Manuel Eggen : manu@fian.be

This Dutch translation has been made possible thanks to the project : Free translation of websites for NGOs and non-profit organisations. A project managed by Mondo Services and the translator Johanna van Manen


Notes

[1De extraterritoriale strekking van de DESC is te vinden in het Internationaal Verdrag betreffende de Economische, Sociale en Culturele rechten (IPESCR), dat stelt in artikel 2.1 dat :” Iedere Staat die deelneemt aan bovengenoemd Verdrag zich verplicht te handelen, zowel door middel van eigen inzet als door internationale hulp en samenwerking, in het bijzonder op economisch en technisch gebied, en zoveel als zijn beschikbare middelen dit toestaan, met het doel geleidelijk te komen tot een volledige uitoefening van de rechten die in dit Verdrag zijn erkend (…)”.