Speaker Tour : Talatou Boukari, vertegenwoordiger van de gemeenschap van Essakane, in Burkina Faso

De lokale groep van Luik verwelkomt Talatou Boukari in Luik

Talatou Boukari, vermoeid van de reizen naar Zweden en Nederland, kwam naar het koninklijk atheneum Léonie van Waha, in Luik om er een dertigtal leerlingen te ontmoeten van dertien tot vijftien jaar oud. Met hen praat hij over zijn leven in Burkina Faso en zijn strijd. De jongeren spelen de moderatoren van het debat : “Waar woont u ? Wat is het politieke regime in uw land ?” De eerste vragen worden aarzelend gesteld. Talatou Boukari antwoordt met plezier. Hij praat over zijn kindertijd, zijn cultuur en zijn werk als goudzoeker. “Ik ben naar school geweest tot CM2 . Na mijn schooltijd, begon ik me te interesseren voor “goudzoeken”. Dit is wat ik weet hoe ik het moet doen. Heel snel wordt het gesprek naar de reden van zijn bezoek geleid : “Ik vertegenwoordig de 11 563 dorpsbewoners die zich hebben moeten verplaatsen toen een Canadees mijnbouwbedrijf zich vestigde op ons land. Land dat toebehoorde aan onze voorouders. Dankzij FIAN ben ik hier.” De leerlingen zijn aandachtig en nieuwsgierig : “hoe kunnen wij u helpen ?”. Het antwoord is niet vanzelfsprekend. Talatou Boukari hoopt één ding, dat we naar hem luisteren, “maar als je praat en niemand luistert naar je, dan gebeurt er niets. FIAN helpt ons door onze stem te laten horen. Wij, wij willen ons brood verdienen. Wij willen een mooi leven voor onze kinderen en onze kleinkinderen.” De ontmoeting, die een uurtje duurde, eindigt in een ontspannen sfeer. Na een groepsfoto, zegt Talatou plots tegen de klas : “volgend jaar hoop ik terug te komen met goed nieuws !” En de hele klas applaudisseert instemmend.

De Luikse ontmoetingen werden in de avond verder gezet, in het Luikse centrum van Beau-Mur, met de voorstelling van de documentaire “Prosperité Sous Terre” van Ronnie Ramirez. De eerste beelden tonen de kleine handen van de goudzoekers tegenover de grote machines van het mijnbouwbedrijf. Dan ontdekken we de bouwvallige woningen die door het bedrijf gebouwd werden. “Het is met veel moed dat ik leef in dit huis” zegt een Burkinabees. De documentaire toont wat Talatou Boukari zonder aflaten herhaalt aan wie het horen wil. “Wij voelen ons slecht, wij voelen ons in de steek gelaten, wij profiteren niet van deze rijkdom, wij zijn geen rebellen, wij willen eten, ze zijn de toekomst van onze kleinkinderen aan het vernietigen,” voegt hij eraan toe. Er zijn ook twee Burkinabezen aanwezig die Talatou, noch FIAN kennen, die naar de documentaire zijn komen kijken. Na de voorstelling, neemt één van het woord : “ Wat we in de film zien, is waar. Ik heb de fabriek bezocht. Er is een nieuwe locatie in mijn regio, het is daar net hetzelfde.” Het debat wordt geanimeerd, zoals in de voormiddag met de leerlingen, met een nieuwsgierig en geïnteresseerd publiek.

« We moeten praten van man tot man. Met het mijnbouwbedrijf, de overheid en de dorpelingen, alle drie rond de tafel. FIAN achter ons, en wij vooraan,” besluit Talatou Boukari. Een noodzakelijke dialoog, die hij hoopt te kunnen nastreven eenmaal hij terugkeert naar Burkina Faso.

Hélène Molinari, freelance journaliste

Ouagadougou – Brussel – Amsterdam – Stockholm – Brussel – Ouagadougou

Woensdag 20 maart om 15u40, daar is hij dan, « Talatou is aangekomen »  ! We geloofden er bijna niet meer in. Het is namelijk zo dat er na de laatste missie van FIAN Burkina Faso en FIAN Belgium in Essakane in november 2012, veel is gebeurd, en dat de komst van Talatou naar Europa niet vanzelfsprekend is geweest. Tussen het uitstellen van de data van de speaker’s tour, de moeilijk te voltooien eerste publicatie van FIAN over Essakane, de problemen met het visum, de noodzaak zeker te zijn dat zijn komst een positieve impact zou hebben op het verdere verloop van de zaak Essakane, enz., was het nodig om onze inspanningen te verdrievoudigen om van de Speaker’s Tour een realiteit te maken !

Donderdag, 21 maart, 7u52, de trein van Talatou in de richting van Luik wordt aangekondigd. Het is de eerste keer dat Talatou naar Europa komt, en de schok is ontzettend groot ! Slechts 16 uren na zijn landing in Zaventem op de bodem van het Oude Europa, staat hij al weer op het punt om met de TGV vanland te veranderen en verwelkomd te worden door FIAN Nederland. Het is moment van laatste vragen en raadgevingen. Talatou neemt alles op met professionalisme en is zich er van bewust dat hij hier is in naam van 11 563 ontheemde personen in Essakane. Hij stapt de trein op, de vers door ZIN TV afgewerkte DVD van de documentaire in de ene zak en zijn nota’s voor de politieke ontmoetingen (namelijk met het Ministerie van Buitenlandse Zaken) in de andere.

Dinsdag 26 maart, 22u40, Talatou verschijnt door de poort aan het aankomstpunt in Zaventem. Een week geleden had hij nog nooit het vliegtuig genomen, vandaag hebben luchthavens geen geheimen meer voor hem hoewel het vliegen boven de wolken hem bleef fascineren. Het was een vermoeide, maar gepassioneerde vertegenwoordiger die terug aankwam op Belgische bodem na 4 dagen in Nederland en 3 in Zweden te hebben doorgebracht. Zijn beoordeling was positief ! Hij benadrukte vooral het belang dat een ontmoeting georganiseer door FIAN Zweden had gehad met een Zweeds publiek pensioenfonds, die aandeelhouder is IAMGOLD S.A. in Essakane. Maar we verplichten ons de discussie stop te zetten, hij heeft rust nodig, morgen, vertrek naar Luik !

Donderdag 28 maart, 13u52, Manu en Talatou komen aan in het Centraal Station. De twee dagen in Luik waren een succes, ondanks de vermoeidheid die Talatou opstapelde. Gelukkig, daar is het weekend ! Een gesprek met experten van organisaties uit het Belgische maatschappelijk middenveld (Justice&Paix en GRESEA) in de materie van winningsindustriën werd georganiseerd voor de volgende dag, voor de voorstelling van « Prospérité sous Terre » in Brussel.

Maandag 1 april, 19u, Talatou arriveert met de trein van Eupen in Brussel. Hij vertelt ons over het Vredesfestival, de sneeuw en de spektakels. Afspraak morgenvroeg voor het voorbereiden van de ontmoeting met de ambassadeur van Burkina Faso in Brussel.

Woensdag 3 april, staan we weer in de luchthaven van Zaventem, het vliegtuig naar Ouga heeft geen vertraging, vertrek voorzien om 17u40. We hebben nog net de tijd om de Grenz-Echo van de dag te kopen, die een artikel wijdde aan de getuigenis van Talatou en voor enkele laatste woorden ter afscheid. « Echt waar, het is heel goed verlopen ! Ik heb zoveel te vertellen in Essakane. Ontmoetingen, ontdekkingen, sterke momenten,... Ik ben er zeker van dat dit vanalles in beweging zal zetten. Heel erg bedankt voor jullie steun ! »

Florence Kroff, Coördinatrice FIAN Belgium