30 jaar na Eldorado dos Carajás

De Internationale Dag van de Boerenstrijd herdenkt het bloedbad van Eldorado dos Carajás in Brazilië in 1996, waarbij 21 boeren werden vermoord tijdens hun strijd voor landrechten. Deze herdenkingsdag werd in het leven geroepen door Via Campesina, een internationale beweging die opkomt voor kleinschalige landbouw. Sindsdien wordt op 17 april wereldwijd actie gevoerd voor het recht op land, voedsel en waardig boerenbestaan [1].

Hoewel Vlaanderen gelukkig geen gelijkaardige geweldsituaties kent, staan ook hier boeren onder zware druk. Sinds de jaren tachtig is het aantal landbouwbedrijven met 75% gedaald. Tegelijk nemen de uitdagingen toe: boeren bevinden zich in de frontlinie van de klimaatcrisis, terwijl stijgende grondprijzen, dure technologie en een gebrek aan eerlijke prijzen hun verder in de onzekerheid duwen. Recente voorbeelden, zoals aardappelen die massaal op het veld blijven liggen, illustreren de structurele problemen in de sector.

Een symbolische locatie

De keuze voor de Boerentoren is niet toevallig. Het gebouw werd destijds mede gefinancierd met spaargeld van boeren via de Middenkredietkas van de Boerenbond, maar vele zagen dat geld pas decennia later – of helemaal niet – terug. In 2020 werd de toren verkocht aan ondernemer Fernand Huts, die eerder ook honderden hectaren landbouwgrond opkocht.

Volgens de organisatoren symboliseert dit hoe landbouwgrond steeds meer een speculatief investeringsobject wordt, buiten het bereik van (jonge) boeren. “De geschiedenis herhaalt zich aan deze toren”, stelt MoBo. “Terwijl multimiljardairs rijk worden van grond, verdwijnen er in België jaarlijks gemiddeld 1.810 boerderijen. Van elke tien boerderijen in 1980 blijven er vandaag nog drie over. Dat is hallucinant.”

Een structureel probleem

De druk op boeren is geen toeval. Sinds de Tweede Wereldoorlog werd landbouwbeleid gestuurd richting schaalvergroting en industrialisering, onder het mom van voedselzekerheid. Vandaag plukt vooral de agro-industrie daar de vruchten van: zij levert inputs zoals zaden, meststoffen en pesticiden, controleert verwerking en export en bepaald vaak de prijzen.

“Boeren nemen de risico’s en leveren het werk, maar verdienen er nauwelijks aan”, aldus Boerenforum. “Wij staan zij aan zij met iedereen die gelooft dat voedsel geen handelswaar is, maar een recht.”

Een alternatief: boerenlandbouw

De organisatoren schuiven boerenlandbouw naar voren als alternatief: een model dat inzet op eerlijke prijzen, autonomie voor boeren en zorg voor mens, dier en natuur. Voor Annelies Marchand rundveehoudster in Lokeren, is de boerenstrijddag dan ook vooral "een dag om het boeren met buikgevoel te vieren".

“Wij geloven dat boeren en burgers samen een ander voedselsysteem kunnen opbouwen”, zegt De Landbouwbrigades. “Iedereen die wil bijdragen is welkom – op het veld én op 18 april op de Groenplaats.”

Programma

• Antwerpen – Groenplaats - 12u30 – 15u00
  Actie met eten (patat en ‘Fernand’ hutsepot), speeches, infostanden en muziek.

• Anderlecht - 17u00
  Feest en ontmoeting met RéSAP, MST en andere organisaties die strijden voor boerenrechten.

Meer info

• Boerenforum: www.boerenforum.be
• De Landbouwbrigades: www.landbouwbrigades.be

Meer vragen? Lotte is als perscontact bereikbaar via het nummer +32 491 52 12 08.