Wraking van de rechtbank : een onverwachte onderbreking

Op 19 november, in een overvolle zaal, brachten Hugues en zijn advocaten gedurende lange uren met grote inzet hun argumenten naar voren (zie de kroniek van Edgar Szoc op de website van the Farmer Case). Op 10 december zou het de beurt zijn aan de advocaten van TotalEnergies. Dat plan werd echter doorkruist door de wraking van de rechtbank [1] en de tijdelijke opschorting van de pleidooien.

Na een zitting waarin een nieuwe kalender werd vastgelegd, moesten de advocaten van Hugues hun pleidooi opnieuw brengen, ditmaal voor een nieuwe samenstelling van de rechtbank.

TotalEnergies tegenover justitie

Op 26 november brachten de advocaten van TotalEnergies hun verdediging, die vooral draaide rond het ontlopen van verantwoordelijkheid. Ze wezen eerst naar de wetgeving en naar de consumenten, en bestempelden vervolgens het bewijsmateriaal over de schade aan de boerderij van Hugues Falys als “onvoldoende”. Daarnaast omschreven ze de procedure als “politiek” en stelden ze dat de rechtbank zich niet in de plaats van de wetgever kan stellen.

Tegelijk presenteerden ze de strategie van TotalEnergies inzake energietransitie als een van de meest vooruitstrevende binnen de huidige fossiele sector.

Een betwiste verdediging

Die voorstelling staat echter haaks op de realiteit. In 2025 is 96 % van de productie van TotalEnergies nog steeds afkomstig uit fossiele energie. De multinational kondigt bovendien ambitieuze uitbreidingsplannen aan : 154 nieuwe olie- en gasprojecten, waarvan er 30 worden bestempeld als echte “klimaatbommen”. Vooral investeringen in vloeibaar fossiel gas gaan gepaard met aanzienlijke methaanemissies, een bijzonder krachtig broeikasgas.

De advocaten van Hugues Falys wezen nadrukkelijk op deze tegenstrijdigheid en herinnerden eraan dat het Internationaal Energieagentschap (IEA) pleit voor een onmiddellijke stopzetting van investeringen in nieuwe koolwaterstofprojecten, om de doelstelling van maximaal 1,5 °C opwarming van de aarde te respecteren.

Enorme menselijke en ecologische inzet

Door te wijzen op de historische verantwoordelijkheid van TotalEnergies in de ontwrichting van het klimaat, stellen de advocaten ook de vraag waar de grens ligt van de aansprakelijkheid van een speler als TotalEnergies binnen een mondiaal energiesysteem dat al meer dan een eeuw op fossiele brandstoffen is gebouwd. Dit proces overstijgt louter economische belangen en maakt tegelijk de onlosmakelijke band tussen mensenrechten en klimaatvraagstukken zichtbaar.

De activiteiten van TotalEnergies roepen bovendien ernstige bezorgdheden op : medeplichtigheid aan oorlogsmisdaden, foltering en gedwongen verdwijningen van burgers in Mozambique, en steun aan het dictatoriale regime van Museveni in Oeganda. Het bedrijf wordt ook vervolgd door een vijftigtal Jemenieten die TotalEnergies beschuldigen van vervuiling van land en water in hun regio. In oktober werd de fossiele multinational in Frankrijk bovendien veroordeeld voor “misleidende handelspraktijken”.

Een astronomische kost

Wat is de prijs van dit uitblijven van klimaatactie ? Hugues Falys en de ngo’s ramen die op 5.000 miljard euro. Twaalf nullen. Dat bedrag stond onderaan een gigantische factuur van 22 meter, die op de dag van de zitting van TotalEnergies werd uitgerold voor de rechtbank in Doornik.

Met deze actie wilde het team van the Farmer Case de economische en menselijke gevolgen zichtbaar maken van de huidige energiekeuzes, die toerekenbaar zijn aan de vijf grootste “Carbon Majors”, waaronder TotalEnergies. Want de beslissingen die vandaag worden genomen – zowel in de rechtszaal als in onze samenleving – bepalen mee hoe de wereld van morgen eruitziet. De betrokkenheid van ieder en elkeen is daarbij cruciaal.

Verwachte conclusies

Het proces wordt voortgezet met de replieken van beide partijen, gepland voor januari 2026. Terwijl de verwachting van een historische uitspraak groeit, blijft één centrale vraag overeind : zullen bedrijven zoals TotalEnergies eindelijk verantwoordelijk worden gehouden voor hun daden, of blijven ze ontsnappen aan een strijd die dringend moet worden opgevoerd ?

Volg – of blijf volgen – the Farmer Case op Instagram en via de website thefarmercase.be.