Een actieweekend voor voedselsoevereiniteit

Op zondag 13 april 2025 kleurde Gent de Vlaamse bijdrage aan een nationale en internationale mobilisatie voor rechtvaardige toegang tot landbouwgrond. Onder het motto “De strijd voor toegang tot grond is een strijd voor onze toekomst” voerden FIAN België, Boerenforum, De Landbouwbrigades en Extinction Rebellion actie in het hart van de stad, naar aanleiding van de Internationale Dag van de Boerenstrijd (17 april).

Deze actie maakte deel uit van een bredere nationale beweging, met onder meer de spectaculaire actie in Floreffe op zaterdag 12 april, waar activisten het kasteel van de heer De Dorlodot – bestuurder van SOGESA – symbolisch belegerden met middeleeuwse catapulten en scherpe eisen tegen grondspeculatie. In beide gewesten stond één boodschap centraal : de landroof stoppen en de rechten van boeren herstellen.

📸 Bekijk het fotoalbum van de dag in Gent
🎥 Bekijk de aftermovie van de Waalse actie

Waarom deze acties ?

Toegang tot landbouwgrond is in Vlaanderen – net als in Wallonië – steeds meer het privilege van de machtigen en kapitaalkrachtigen. Jonge boeren, agro-ecologische starters en coöperaties worden uit de markt geprijsd door grondspeculatie, contractuele onzekerheid en een opbod tussen investeerders en supermarktreuzen.

“Grondeigenaren nemen steeds meer controle over de grond en ontnemen boeren hun gebruiksrecht, puur in hun eigen belang om winst te maximaliseren. Kortetermijncontracten, tijdelijke verhuur en niet-agrarisch gebruik worden ingezet om de pachtwet te omzeilen.” - Cedric Beerten (FIAN) in een artikel van Apache

Het resultaat ? Boeren verliezen hun autonomie en kunnen niet langer duurzaam of toekomstgericht plannen.

Actie in Gent : grond terug naar de gemeenschap

De actie begon met een symbolische stoet van kruiwagens. Activisten vertrokken vanuit de stadsrand van Gent, waar publieke landbouwgrond steeds meer onder druk staat. Ze kapten daar symbolisch stukken grond uit enkele landbouwpercelen, die ze vervolgens in kruiwagens meenamen naar het centrum van de stad.

Onder de Stadshal – ook wel bekend als ’de Schapenstal’ – werd deze grond neergelegd als zichtbaar protestsymbool. Zo werd letterlijk en figuurlijk de afstand overbrugd tussen de rand en het centrum, tussen landbouw en beleid.

Picknicks en gesprekstafels

Onder de Stadshal werden picknicks en gesprekstafels georganiseerd, waar boeren, actievoerders en burgers met elkaar in gesprek gingen over de toekomst van de landbouwgrond in Vlaanderen. Er werd ingegaan op thema’s als :

• Grondspeculatie door bedrijven en investeerders
• De verkoop van publieke gronden (zoals het OCMW-grondfonds)
• De onbetaalbaarheid van grond voor jonge boeren
• Het gebrek aan politieke bescherming voor duurzame landbouwinitiatieven

“Gent kan een pionier zijn als het gaat om lokale voedselproductie,” stelden de actievoerders. “Maar dat vergt politieke keuzes. De stad moet blijven investeren in haar boeren en in een beleid dat lokale voedselvoorziening mogelijk maakt.”

Een nationale strijd
Deze Gentse actie maakte deel uit van een brede nationale mobilisatie. Een dag eerder, op 12 april, vond een opvallende actie plaats in Floreffe (Wallonië), waar activisten het kasteel van de heer De Dorlodot – bestuurder van SOGESA – symbolisch belegerden met catapulten en middeleeuwse outfits. Daar werd de nadruk gelegd op de rol van speculatieve vennootschappen in het ontnemen van grond van boeren.

Op 17 april overhandigde een delegatie van het RéSAP symbolisch een pachtcontract en landbouwsubsidiegeld aan minister Linard-Dalcq, met volgende eisen

• Het verplicht maken van het pachtcontract
• Het uitsluiten van speculatieve vennootschappen van landbouwsubsidies

Wat nu ?

De betrokken organisaties zetten hun strijd verder, met concrete beleidsvoorstellen in zowel Vlaanderen als Wallonië. Het RéSAP-netwerk blijft ijveren voor structurele hervormingen. In Vlaanderen staat de verdediging van publieke gronden, versterking van pachtwetgeving en ondersteuning van jonge boeren centraal.

“We geven niet op. Grond is geen koopwaar. Grond is leven, voedsel en toekomst.”