Op 8 november 2024 kondigde de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, aan dat zij een voorstel zou indienen om drie belangrijke onderdelen van de Europese Green Deal te wijzigen via een omnibuswet : de Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDD), de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) en de Taxonomy Regulation.

Als leden van het maatschappelijk middenveld, mensenrechten- en milieuactivisten, vakbonden en klimaatactivisten roepen we de Europese Commissie op om deze EU-wetten inzake verantwoord ondernemen actief te beschermen, het officiële tijdschema voor de omzetting en uitvoering ervan te herbevestigen en volledige transparantie te waarborgen over het Omnibusproces.

De Europese Unie moet het voortouw nemen in de bescherming van mensenrechten, milieu en klimaat, en verdere achteruitgang in de verantwoordelijkheden van bedrijven voorkomen. De weerstand tegen het duurzaamheidskader van de EU komt op een moment dat verantwoordingsplicht van bedrijven noodzakelijker is dan ooit. Terwijl sommige van de grootste bedrijven ter wereld in 2023 recordwinsten boekten, blijven hun investeringen ver achter bij wat nodig is voor een duurzame en veerkrachtige bedrijfsvoering. Wereldwijd blijven Europese bedrijven via hun complexe toeleveringsketens invloed uitoefenen op tal van mensenrechten en fundamentele vrijheden, zoals arbeidsrechten, bescherming tegen dwangarbeid en het recht op een schoon, gezond en veilig milieu.

Ondanks de duidelijke oproepen van klimaatcommissaris Hoekstra en vicevoorzitter Ribera om het erfgoed van de Europese Green Deal te beschermen – en de toezegging van commissaris McGrath van Justitie om de "tijdige en effectieve uitvoering" van de CSDD te waarborgen – dreigt Ursula von der Leyen essentiële beschermingsmaatregelen ondermijnen door via de omnibuswet een heropening van de dossiers af te dwingen. Dit creëert enorme onzekerheid voor landen die al met de omzetting zijn begonnen, en beloont bedrijven die zich niet hebben voorbereid op naleving van de wetgeving.

Het verlagen van de standaarden binnen de waardeketens zal de druk op de Europese productie verhogen. Het zal ook leiden tot meer uitbuiting van mensen en schade aan het milieu in andere landen. Bedrijven moeten verantwoordelijk worden gehouden voor het respecteren van mensenrechten in al hun activiteiten en toeleveringsketens.

Diverse landen buiten de EU hebben al wetgeving ingevoerd of zijn daarmee bezig, zoals verplichte zorgvuldigheidseisen op het gebied van mensenrechten, of wetgeving die gericht is op het bestrijden van moderne slavernij en kinderarbeid. Voorbeelden zijn het Verenigd Koninkrijk, Zwitserland, Noorwegen, Australië, Zuid-Korea, Mexico, Brazilië, Japan en Canada.

De Europese Unie is gebouwd op de waarden van democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en respect voor mensenrechten. Deze principes zijn verankerd in het Verdrag van de EU en het Handvest van de grondrechten van de EU. De EU moet de vooruitgang die al is geboekt met de Europese Green Deal niet ongedaan maken, maar juist streven naar steeds hogere normen en tegelijkertijd mensenrechten, milieu en klimaat beschermen. Daarbij moet een eerlijke concurrentie voor alle belanghebbenden mogelijk worden gemaakt door duidelijke verwachtingen, rechtszekerheid en tijdige richtsnoeren voor de uitvoering van de wetgeving.

We mogen niet vergeten wat de vorige Commissie onder het voorzitterschap van Ursula von der Leyen heeft geconstateerd : de kracht van de EU ligt in haar vermogen om een stabiel regelgevingskader te bieden binnen de Europese Green Deal, gericht op duurzaamheid en de groene transitie – zaken die steeds meer worden gevraagd door wereldwijde consumenten.

Wij verzoeken daarom de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, om :

• De EU-wetgeving inzake verantwoord ondernemen, zoals de Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDD), de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) en de Taxonomy Regulation, te handhaven.
• Het bestaande tijdschema voor de omzetting en uitvoering van deze belangrijke wetgeving te respecteren en tijdig duidelijke richtsnoeren te verstrekken voor de naleving ervan.
• Spoedig duidelijk te maken wat de Commissie voor ogen heeft en volledige transparantie te bieden over de beweegredenen, het toepassingsgebied, het tijdschema, het wetgevingsproces, de effectbeoordeling en de raadplegingsperiode met betrekking tot het voorstel voor de omnibuswet. |

Deze gezamenlijke verklaring sluit volledig aan bij FIAN inzet voor de verdediging van mensenrechten, sociale rechtvaardigheid en ecologische duurzaamheid. Als organisatie die zich richt op het recht op voedsel en voedselsoevereiniteit, veroordelen FIAN beleid dat economische belangen boven de fundamentele rechten van mensen stelt. Wij pleiten voor eerlijke en duurzame voedselsystemen die de rechten van plattelandsgemeenschappen respecteren, en verzetten ons tegen initiatieven die ongelijkheid en milieuschade verergeren. [1]