De secretaris-generaal van FIAN International, Ana María SUÁREZ FRANCO, benadrukt dat honger snel kan worden teruggedrongen door middel van doortastende maatregelen.

"Brazilië heeft bijvoorbeeld het aantal mensen dat in extreme voedselarmoede leeft in slechts één jaar tijd met meer dan 80 % teruggebracht. Honger is geen onvermijdelijk lot ! Een minimumloon, schoolmaaltijden, geldtransfers naar de allerarmsten en overheidsprogramma’s die voorrang geven aan kleine voedselproducenten kunnen de getroffen mensen snel en doeltreffend bereiken. Daarvoor is echter de politieke wil nodig om de rijkdom te herverdelen", aldus Suárez Franco.

De concentratie van macht bij bedrijven negeren

Het rapport gaat niet in op de structurele factoren van honger : de concentratie en macht van bedrijven binnen voedselsystemen, financiële speculatie en het gebruik van voedsel als wapen. Het gaat ook niet in op de manier waarop de agro-industrie profiteert van crises en hoe staten de straffeloosheid van bedrijven bevorderen.

Het SOFI 2025 schrijft de stijging van de voedselprijzen toe aan “externe factoren” zoals COVID-19 en klimaatverandering, terwijl de kritieke factoren binnen het voedselsysteem worden genegeerd. Zo wordt geen melding gemaakt van de woekerprijzen die de agro-industriële giganten hanteren en waarmee zij tijdens de recente voedselcrises recordwinsten hebben geboekt, en wordt onvoldoende aandacht besteed aan de manier waarop financiële speculatie door hedgefondsen op graanfutures de prijzen kunstmatig opdrijft - een fenomeen dat in het verslag ten onrechte wordt omschreven als louter “marktvolatiliteit”.

De genderanalyse is eveneens ontoereikend : ongelijkheden worden wel erkend, maar de systematische onderwaardering van onbetaald huishoudelijk werk door vrouwen, dat de voedselsystemen ondersteunt en erkenning en herverdeling vereist, wordt niet aangepakt.

Het stilzwijgen van het rapport over de toenemende dominantie van digitale platforms in de hervorming van voedselsystemen is bijzonder opvallend, terwijl het juist de verbetering van de gegevensverzameling toejuicht. Dit is een blinde vlek die voorbijgaat aan de manier waarop technologische monopolies de consolidatie van bedrijven versnellen en tegelijkertijd kleine producenten marginaliseren. Deze omissies wijzen op een verontrustende neiging om machtige economische entiteiten niet onder de loep te nemen en honger toe te schrijven aan apolitieke “schokken” in plaats van aan structurele ongelijkheden.

“Het stilzwijgen van het rapport over misbruik door bedrijven is oorverdovend”, zegt Sabine PABST, milieuverantwoordelijke bij FIAN. "Het geeft de schuld aan de klimaatverandering, maar niet aan de agro-industriële bedrijven die verantwoordelijk zijn voor ontbossing, monoculturen en algemene aantasting van het milieu. Bovendien negeert het de essentiële rol die lokale markten spelen in het verbinden van kleine producenten en consumenten."

Gaza : medeplichtigheid van bedrijven aan hongersnood als wapen

Het rapport benadrukt dat 100 % van de bevolking van Gaza te maken heeft met acute voedselonzekerheid, wat wijst op een ernstige crisis. Het constateert ook een aanzienlijke toename van ondervoeding bij kinderen in de stad Gaza, waar bijna een op de vijf kinderen onder de vijf jaar aan acute ondervoeding lijdt. Het rapport maakt echter geen expliciete melding van het gebruik van voedsel als wapen in Gaza en van de medeplichtigheid van bedrijven aan genocide.

In Gaza is meer dan 95 % van de landbouwgrond onbruikbaar gemaakt door Israëlische militaire operaties, waaronder de opzettelijke vernietiging van 71 % van de kassen en 83 % van de landbouwputten, terwijl vissers worden geconfronteerd met dodelijk geweld en een bijna volledig verbod op toegang tot de zee, wat leidt tot de ineenstorting van de lokale voedselproductie en hongersnood als wapen tegen burgers.

Het UNFSS+4 blijft de aandacht en energie van de VN afleiden van de dringende maatregelen die moeten worden genomen.

Het aanhoudende onvermogen van het UNFSS om structurele machtsonevenwichtigheden te verhelpen en de macht van bedrijven in voedselsystemen te verminderen, blijkt duidelijk uit de centrale rol die het World Economic Forum en de World Business Council for Sustainable Development spelen in de agenda van dit jaar. Bovendien sluit UNFSS+4 de ogen voor cruciale kwesties zoals het gebruik van voedsel als oorlogswapen, voedselapartheid, drastische vermindering van officiële ontwikkelingshulp, de opkomst van autoritarisme, de criminalisering van mensenrechtenverdedigers en de onderdrukking van sociale bewegingen en inheemse volkeren. In plaats daarvan zouden regeringen hun inspanningen binnen het Comité van de Verenigde Naties voor voedselzekerheid moeten opvoeren om het Actiekader voor langdurige crises en een reeks andere beleidsmaatregelen die de structurele oorzaken van de huidige voedselongelijkheid aanpakken.

Eisen van het maatschappelijk middenveld die niet zijn opgenomen in het SOFI 2025

Uitgaande van het principe dat staten een verplichting hebben op het gebied van het recht op voedsel, eisen wij :

1. Dat zij vooruitgang boeken op het gebied van een eerlijke belastingheffing voor grote landbouw-, voedings-, financiële en technologiebedrijven, door solide elementen op te nemen in de lopende onderhandelingen over het belastingverdrag in de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties
2. Een actieve inzet en strenge regelgeving in het kader van het VN-verdrag inzake transnationale ondernemingen en andere commerciële ondernemingen op het gebied van mensenrechten, zoals onderhandeld in de VN-Mensenrechtenraad ;
3. Het bevorderen van hervormingen op het gebied van landherverdeling, waarbij gebruik wordt gemaakt van de gelegenheid die wordt geboden door de Tweede Internationale Conferentie over Landhervorming en plattelandsontwikkeling (ICARRD+20) die in februari 2026 in Colombia zal plaatsvinden, en de uitvoering van de internationale milieuverplichtingen van staten.

FIAN heeft altijd de technicistische benadering van het SOFI en de valse oplossingen van de UFNSS verworpen. Wij sluiten ons aan bij de sociale bewegingen om de staten op te roepen de door de bevolking voorgestelde oplossingen te steunen, met name door de overgang naar agro-ecologie krachtig te ondersteunen, een einde te maken aan de greep van bedrijven op de Verenigde Naties, het recht op zelfbeschikking van het Palestijnse volk te waarborgen en een einde te maken aan het gebruik van voedsel als oorlogswapen en genocide.

We zullen druk blijven uitoefenen voor de overgang naar voedselsystemen die mensen en de planeet boven bedrijfswinsten stellen !

Zie de originele versie van dit persbericht op de website van fian.org (Engels)