2 juni 2022
Internationale Verklaring

"Wij behoren tot het land": 10 jaar Richtsnoeren voor landbeheer

Staten moeten dringend de toenemende ongelijkheid aanpakken en landhervormingen doorvoeren om het recht op land te verwezenlijken.

FIAN Belgium sluit zich aan bij meer dan 100 organisaties van kleinschalige voedselproducenten, inheemse volkeren, arbeiders, stedelijke gemeenschappen en het maatschappelijk middenveld om staten en de Verenigde Naties op te roepen landhervormingen door te voeren en het recht op land te realiseren.



26 mei 2022 - Ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan van de Richtsnoeren voor verantwoord bestuur inzake grond-, visserij- en bosbezit (Richtsnoeren voor landbeheer), benadrukken wij, organisaties van kleinschalige voedselproducenten, inheemse volkeren, arbeiders, stedelijke gemeenschappen en het maatschappelijk middenveld het cruciale belang van land, visserij en bossen voor de totstandbrenging van sociale, ecologische, gender- en intergenerationele rechtvaardigheid, en roepen de staten, de FAO en het VN-stelsel als geheel op hun verplichtingen na te komen om het recht op land te verwezenlijken.

"Geen enkele overeenkomst of verdrag wordt automatisch uitgevoerd, hoe positief en progressief de inhoud ervan ook is. Druk van het volk, mobilisatie en organisatie om de uitvoering ervan te eisen zijn de elementen die deze documenten leven inblazen en ze doen werken in het streven naar maatschappelijke verandering". [1]

Met dit inzicht verwelkomden veel van onze organisaties de goedkeuring van de richtsnoeren inzake landbeheer door het Comité voor de Wereldvoedselzekerheid (CFS) in mei 2012, na een onderhandelingsproces van verscheidene jaren. Deze Richtsnoeren vormen een belangrijke stap in het verankeren van de mensenrechten in het beheer van land, visserij, bossen en de daarmee samenhangende natuurlijke hulpbronnen. En dit door de verbetering van het beheer van land "met bijzondere aandacht voor kwetsbare en gemarginaliseerde bevolkingsgroepen" te formuleren als overkoepelende doelstelling (paragraaf 1.1). Als zodanig hebben zij bijgedragen tot de bevordering van de internationale erkenning van het recht op land, dat uitdrukkelijk werd erkend in de VN-verklaring over de rechten van inheemse volkeren (UNDRIP); en dat in 2018 voor andere plattelandsgemeenschappen werd verankerd in de VN-verklaring over de rechten van boeren en andere plattelandsarbeiders (UNDROP).

Velen van ons waren betrokken bij de onderhandelingen over de Richtsnoeren voor landbeheer als onderdeel van onze strijd voor voedselsoevereiniteit en landbouwhervorming, en tegen het inpikken van land en hulpbronnen. Sinds deze richtsnoeren werden goedgekeurd, hebben wij ze gebruikt om onze eigen capaciteit op te bouwen, om overheidsactoren en bedrijven ter verantwoording te roepen voor schendingen van de mensenrechten, om beleid te monitoren en te analyseren, en om onze eigen voorstellen te ontwikkelen voor normatieve kaders die de rechten van mensen en gemeenschappen eerbiedigen, beschermen en bevorderen. In verschillende landen zijn sociale organisaties erin geslaagd het overheidsbeleid te beïnvloeden en ruimte te scheppen voor dialoog en onderhandeling met regeringen, lokale overheden en regionale instanties. In sommige gevallen heeft dit geleid tot nieuwe wetten en beleidslijnen die in overeenstemming zijn met de inhoud en de geest van de richtsnoeren inzake landbeheer.

Wij erkennen dat sommige regeringen en internationale instellingen, waaronder de FAO, programma’s en financiële middelen hebben opgezet om de Richtsnoeren voor landbeheer te bevorderen en uit te voeren. Voor het grootste deel zijn deze programma’s echter gericht op technische benaderingen en maatregelen, zonder de structurele oorzaken van onteigening, landconcentratie en vernietiging van ecosystemen aan te pakken. Voorts is in veel programma’s niet gezorgd voor samenhang tussen op mensenrechten gebaseerd landbeheer en andere beleidsterreinen, zoals financiën, investeringen, handel en milieubescherming. Bovendien hebben regeringen en instellingen grotendeels nagelaten het overkoepelende beginsel van de Richtsnoeren om prioriteit te geven aan kwetsbare en gemarginaliseerde groepen uit te voeren. Verder hebben zij vaak een beleid gevoerd dat landdeals tussen ondernemingen en marktgerichte benaderingen bevordert, waardoor de controle van gemeenschappen en mensen over hun land, visserij, bossen en territoria wordt ondermijnd.

De Richtsnoeren voor verantwoord beheer van grondbezit op een kruispunt. Internationale verklaring, 10 december 2015, beschikbaar op: https://viacampesina.org/fr/les-directives-pour-la-gouvernance-responsable-des-regimes-fonciers-a-la-croisee-des-chemins.

Wij betreuren het dat sommige regeringen lippendienst hebben bewezen aan de richtsnoeren, terwijl zij deze de facto hebben genegeerd. Veel regeringen in het Noorden hebben ook geweigerd deze richtsnoeren in hun eigen land toe te passen, hetgeen in strijd is met het mondiale bereik van de richtsnoeren voor landbeheer (paragraaf 2.4).


Lijst van ondertekenaars

Internationale en regionale organisaties

  • La Via Campesina
  • International Indian Treaty Council
  • Marche Mondiale des Femmes
  • World Forum of Fisher Peoples
  • URGENCI
  • FIMARC
  • Habitat International Coalition – Housing and Land Rights Network
  • Global Convergence of Land and Water Struggles – West Africa
  • MAELA – Movimiento Agroecológico de America Latina y El Caribe
  • WoMin
  • Coordination Européenne Via Campesina (CEVC)
  • FIAN International
  • Agroecology Research-Action Collective
  • Transnational Institute
  • Focus on the Global South
  • Amis de la Terre International
  • Society for International Development
  • ActionAid International
  • CIDSE
  • Third World Network
  • Southeast Asia Regional Initiatives for Community Empowerment (SEARICE)
  • World March of Women – MENA
  • International Collective in Support of Fishworkers (ICSF)
  • African Cente for Biodiversity
  • Pacific Islands Association of NGOs (PIANGO)
  • Inclusive Development International
  • Institute for Agriculture and Trade Policy

Nationale organisaties

  • A Growing Culture (USA)
  • ÖBV-Via Campesina Austria
  • Agora Association (Turkey)
  • Alnawstif cooperative (Jordan)
  • APN-Sahel (Association pour la Protection de la Nature au Sahel – Burkina Faso)
  • Association for Farmers Rights Defense (Georgia)
  • Association For Promotion Sustainable Development (India)
  • Australian Food Sovereignty Alliance
  • AwazCDS-Pakistan
  • Bangladesh Agricultural Farm Labour Federation
  • Biowatch South Africa
  • BIZILUR, Asociación para la Cooperación y el Desarrollo de los Pueblos (Basque Country)
  • Boerenforum (Belgium)
  • Border Agricultural Workers Project (USA)
  • Brot für die Welt (Germany)
  • Candid Concepts Development (Bahamas)
  • CARI - Centre d’Actions et de Réalisations Internationales (France)
  • CCFD-Terre Solidaire (France)
  • CEDECAM (Nicaragua)
  • Centro Agrícola Cantonal de Quevedo (Ecuador)
  • Clean Air Action Group (Hungary)
  • Centro de Documentación en Derechos Humanos "Segundo Montes Mozo S.J." (Ecuador)
  • COAG – Coordinadora de Organizaciones de Agricultores y Ganaderos (Spain)
  • COFERSA – Convergence des Femmes Rurales pour la Souveraineté Alimentaire (Mali)
  • Comisión Intereclesial de Justicia y Paz (Colombia)
  • Cultivate! (The Netherlands)
  • Dana and Qadisiyah Local Community Cooperative (Jordan)
  • DKA – Dreikönigsaktion (Austria)
  • Enda pronat (Senegal)
  • Equidad de Género: Ciudadanía, Trabajo y Familia (México)
  • Fédération des Pêcheurs et des Fournisseurs du Poisson au Burundi
  • Family Farm Defenders (USA)
  • FCIEX – Femmes Côte d’Ivoire Expérience
  • FIAN Austria
  • FIAN Belgium
  • FIAN Burkina Faso
  • FIAN Colombia
  • FIAN Deutschland
  • FIAN Indonesia
  • FIAN Sweden
  • Financial Transparency Coalition (USA)
  • Fondacioni Jeshil (Kosovo)
  • Food in Neighborhoods Community Coalition (USA)
  • GUPAP – Gaza Urban & Peri-urban Agriculture Platform (Palestine)
  • Global Justice Now (United Kingdom)
  • Grassroots International (USA)
  • Green Scenery (Sierra Leone)
  • Groupe FIAN-Haiti
  • JPIC Kalimantan (Indonesia)
  • Kenya Small Scale Farmers Forum
  • Land Research Center (Palestine)
  • Mouvement Action Paysanne (Belgium)
  • National Family Farm Coalition (USA)
  • Network Movement for Justice and Development (Sierra Leone)
  • Open Food Network Australia
  • Pakistan Fisherfolk Forum
  • Pakistan Kissan Rabita Committee
  • Réseau des GASAP (Belgium)
  • Rights and Rice Foundation (Liberia)
  • S.A.T – Sindicato Andaluz de Trabajadoes/as (Spain)
  • Sahabat Alam Malaysia – Friends of the Earth Malaysia
  • SAKAR (India)
  • Saodat (Tajikistan)
  • Schola Campesina Aps (Italy)
  • Sin Olvido / Sin Olvido Tierra (Colombia)
  • SACD – Social Action for Community and Development (Cambodia)
  • Social Democratic forum (Yemen)
  • ISEC – Sociology and Peasant Studies Institute (Spain)
  • SOS Faim (Luxembourg)
  • Success Capital Organisation
  • Terra Nuova Centro per la Solidarietà e la Cooperazione tra i Popoli (Italy)
  • Terre-en-vue (Belgium)
  • Toekomstboeren – La Via Campesina Netherlands
  • UACDDDD/NO-VOX (Mali)
  • Voluntary Services Overseas (United Kingdom)
  • Working group Food Justice (The Netherlands)

Opmerkingen

[1Evaluatiedocument van het maatschappelijk middenveld, opgesteld door de werkgroep inzake grondbezit van het Mechanisme voor het Maatschappelijk Middenveld van het Comité voor Wereldvoedselzekerheid (CFS), naar aanleiding van de goedkeuring van de richtsnoeren inzake grondbeheer